شب قدر کدام شب است؟
قدس انلاین_مصطفی لعل شاطری:آنچه که در
روایات معروف است، این می باشد که این شب در دهه آخر ماه رمضان و شب
نوزدهم و شب بیست و یکم و یا بیست و سوم واقع شده است و مرحوم طباطبایی در
المیزان از حَماد بن عثمان نقل کرده است: حَسان بن ابواعلی گفت: از امام
صادق (ع) پرسیدم: شب قدر کدام شب است؟
حضرت فرمودند: اُطلبها فی تسع
عشرة و اِحدی و عشرین و ثلاثٍ و عشرین؛ آن را در شب نوزدهم، بیست و یکم و
بیست و سوم جست و جو کن (المیزان، ج20: 333) و همچنین نقل شده است که حضرت
محمد (ص) در دهه ی آخر ماه رمضان، بستر خواب خود را برمی چید و کمر خود
را می بست و چون شب بیست و سوم می شد، افراد خانواده را بیدار می کرد و بر
صورت کسانی که خواب بر آن ها غلبه می کرد آب می پاشیدند تا خوابشان
نگیرد. همچنین حضرت فاطمه (س) اجازه نمی دادند تا در آن شب کسی از افراد
خانواده اش در خواب باشد و برای این که نخوابند، غذای کمتری برای آن ها
تهیه می نمود، و از روز، خود را برای احیا (شب زنده داری) آماده کرده و می
فرمودند: محروم است کسی که از خیر امشب محروم و بی بهره بماند. (معارف و
معاریف، ج8: 254)
شب قدر، بیست و یکم یا بیست و سوم؟روایت شده است روزی ابوبصیر به امام صادق (ع) عرض کرد: فدایت شوم! شبی که امیدها به آن بسته است، کدام شب است؟
حضرت در پاسخ به وی فرمودند: یا در شب بیست و یکم و یا بیست و سوم است.
ابوبصیر
عرض کرد: اگر توانایی و قدرت آن را نداشته باشم که هر دو شب را به احیا و
شب زنده داری بپردازم چه باید انجام دهم؟ و کدام شب را باید انتخاب
نمایم؟
امام صادق (ع) پاسخ مشخصی به وی نداده، ولی افزودند: ما ایسر
لیلتین فیما تطلب؛ چه آسان است دو شب برای آنچه می خواهی. یعنی آن نتیجه
ای که تو در نظر داری به آن دست یابی در مقابل آن دو شب احیا بسیار آسان
است و نباید کوتاهی و تنبلی نمایی. (نورالثقلین، ج5: 625)
تاکید بر شب بیست و سومدر
روایتی آمده است که محمدبن یوسف از پدرش نقل می کند که امام باقر (ع)
فرموده اند: شخصی از قبیله جُهنمی به خدمت پیامبر (ص) آمده عرض نمود: ای
پیامبر خدا؛ من شتران، گوسفندان، غلامان و کارگران بسیاری دارم و نمی توانم
همیشه به مدینه بیایم و پشت سر شما نماز بخوانم و علاقمندم شبی را از ماه
مبارک رمضان برایم معین نمایید که در آن شب به مدینه آمده و در حضورتان
کسب فیض نمایم.
حضرت سپس او را به نزدیک خود طلبید و آهسته در گوشش
چیزی فرمود. پس از آن، آن مرد هر سال شب بیست و سوم ماه رمضان که فرا می
رسید، با تمام اموال و حیوانات و غلامان و افراد خانواده به مدینه می آمد و
تا صبح آن شب را احیاء می داشت و بامداد با تمام تشکیلات به محل خود
بازمی گشت. (تهذیب، ج4: 330)
سه شب مهمبا توجه به روایات آمده می توان با استناد به روایتی از امام صادق (ع) سه شب را به عنوان شب قدر معین نمود، به نحوی که ایشان می فرمایند: فی لیلة تسع عشرة مِن شهر رمضان التقدیر، و فی لیلة احدی و عشرین القضاء، و فی لیلة ثلاثٍ و عشرین ابرام مایکون فی السنة الی مثلها؛ در شب نوزدهم ماه رمضان مقدرات تقدیر و تعیین و در شب بیست و یکم تحکیم و تایید و در شب بیست و سوم امضاء می شود. (فروع کافی، ج4: 160؛ آمال الواعظین، ج2: 487- 489)